Saarest Saatseni

Vana-Koiola mõis, kus sündis Võrumaa

Siia, tagasihoidlikusse kroonumõisa, pidi kerkima uus maakonnalinn, ent Katariina II reformi käigus muutusid plaanid kiiresti ja Võru mõis võttis Vana‑Koiola rolli üle enne, kui viimane jõudis keskuseks kujunedagi.

18. oktoobrit 1783 peetakse Võrumaa ametlikuks sünnipäevaks. Sel päeval eraldati Tartumaast uus maakond, mille keskuseks määrati algselt Vana‑Koiola kroonumõis. Muudatus oli osa Katariina II ulatuslikust haldusreformist, mille eesmärk oli kaotada vananenud läänisüsteem, tugevdada keskvalitsuse kontrolli ning muuta kubermangud asehaldurkondadeks. Liivimaal peeti senist nelja kreisi arvu liiga väikeseks, mistõttu tõsteti see kaheksale, et parandada haldusvõimet ja kiirendada asjaajamist.

Uus maakond moodustati Tartu kreisi kaguosast, hõlmates kaheksa võrukeelset kihelkonda: Karula, Hargla, Urvaste, Rõuge, Kanepi, Põlva, Räpina ja Vastseliina. Vana‑Koiola valiti keskuseks Riia kindralkuberner George von Browne’i otsusel, sest kroonumõis pakkus sobivat halduskeskkonda. Uuel maakonnal puudus aga oma maakonnalinn! Selleks  kavandati algselt Vana‑Koiola mõisa maad, ka uus maakond sai esialgseks nimetuseks Vana-Koiola kreis ehk maakond. 

Peagi leiti, et Võru mõisa asukoht on logistiliselt siiski parem, sealt kulges tähtis  Tartu–Pihkva maantee. Ka on seal juba olemas ilus ja avar härrastemaja. Ametkonnad kolisid Võru mõisa härrastemajja juba  27. augustil 1784, mis tähistas uue maakonnakeskuse, Võru linna sündi.

Just sellest halduslikust ümberkorraldusest 1783. aastal  algab Võrumaa ajalugu ning kujuneb võrukeste eraldi identiteet. Aasta hiljem alustati Võru linna rajamist, mis jäi maakonna keskuseks kuni 1950. aastani.

Seega kestis tolle uue maakonna, mis kandis juba nime Vana-Koiola maakond, iga vaid 7. oktoobrist 1783 kuni 10. augustini 1784.

Vana‑Koiola rajati 17. sajandi alguses  Rootsi riigivõimu ajal riigimõisana.  Pärast Põhjasõda läks mõis Venemaa haldusesse, jäädes ikka riigimõisaks ehk kroonumõisaks.  See eristas seda paljudest ümbruskonna mõisatest, mis kuulusid aadlile. Riigimõisad olid otseselt keskvalitsuse valduses ja neid kasutati sageli halduslike ülesannete täitmiseks, mis selgitab ka mõisa valikut uue kreisi ajutiseks keskuseks. Mõisa peahoone oli 19. sajandi teisel veerandil ehitatud tagasihoidlik ühekorruseline poolkelpkatusega hoone, mille ees paiknes viilkatusega sammaskoda.

Mõisa peahoones asus 7-klassiline kool ja hiljem peale ümberehitust Koiola 8-klassiline kool. Kool töötas Vana-Koiolas 1926–2010. Pärast kooli sulgemist ehitati kooli hoonetest hooldekodu.

Riigimõisate omanik oli riik, mitte konkreetne perekond. Mõisa eesmärk oli majandamine, mitte esinduslikkus, mistõttu hooldus sõltus vaid ametnike otsustest ja rahastamisest ja pole kedagi, kel olnuks isiklik huvi hoone säilimiseks. Nii juhtus ka Vana-Koiola häärberiga, mis küll hoonena on säilinud, kuid mitte mõisana äratuntaval kujul.

Mõisa kõrvalhooneid on vähe säilinud. 18. sajandi lõpust on pärit endine massiivne moonakamaja, mis nüüd on kasutusel Vana-Koiola rahvamajana (fotol).

Endiseid aegu meenutab aga Vana-Koiola järv.

 

 Muudetud: 17.10.2027

 

Otitooma tee 31, Türisalu, Siin kusagil on uus madalseiklusrada

Loe edasi

Vana-Koiola küla

Varbla kool

Haapsalu linn, Lääne maakond

Hara suurkivi, Loksa — Hara

Reima Kadakas, Suursoo tee

Kalevi-Liiva, Kaberla — Kaberneeme

Siia on maetud Kilingi-Nõmme koolipõlengus hukkunud 18 last

Jausa küla, Hiiumaa vald, Hiiu maakond

Surju küla, Saarde vald, Pärnu maakond, 86401, Eesti

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Heiste küla, Hiiumaa vald, Hiiu maakond, 92242, Eesti

Meriküla, Harku vald

Loe edasi

Vana-Vigala endise raudteejaama veetorn, 21a, Jaama, Vana-Vigala küla, Märjamaa vald, Rapla maakond, 78003, Eesti

Loe edasi

Jussi telkimisala, Koonukõrve sild, Koitjärve küla, Kuusalu vald, Harju maakond, Eesti

Koitjärve küla, Kuusalu vald, Harju maakond, Eesti

Loe edasi

Muuseum on oma tegevuse lõpetanud

Loe edasi

Ausammas on viidud Lagedile muuseumi

Vistla küla, Tapa vald, Lääne-Viru maakond, 46028, Eesti

Loe edasi

Loe edasi

Rae küla, Rae vald, Harju maakond, 75310, Eesti

Luhamaa Pühavaimu kirik, Luhamaa vana kivitee, Määsi, Määsi küla, Setomaa vald, Võru maakond

Mustjala Prohvet Eeliase kirik

Mustjala Anna kirik

            

Rohuneeme kabel

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

25, Merepiiga tee, Rannamõisa küla, Harku vald

Mõniste küla

Loe edasi

Kaliküla, Põltsamaa vald, Jõgeva maakond

Kabli looduskeskus

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Velise mõisa kalmistu, Kilgi tee, Päärdu, Päärdu küla, Märjamaa vald, Rapla maakond, 78028, Eesti

Velise küla, Märjamaa vald, Rapla maakond, 78201, Eesti

Velise küla, Märjamaa vald, Rapla maakond, 78201, Eesti

Jädivere mõis, eravalduses, ligipääs puudub

Porkuni järv

Vändra gümnaasium, 13, Kooli, Vändra alev, Vändra, Põhja-Pärnumaa vald, Pärnu maakond, 87701, Eesti

Vändra kivi, Vana, Vändra alev, Vändra, Põhja-Pärnumaa vald, Pärnu maakond, 87701, Eesti

Vändra alev, Põhja-Pärnumaa vald, Pärnu maakond, 87701, Eesti

Võidula mõis, Rõusa — Käru, Võidula, Võidula küla, Põhja-Pärnumaa vald, Pärnu maakond, 87634, Eesti

Roodi küla, Põhja-Pärnumaa vald, Pärnu maakond, 87232, Eesti

Rae-Veski, Pärnu — Rakvere — Sõmeru, Jändja küla, Türi vald, Järva maakond, 72243, Eesti

100, Vana, Vändra alev, Vändra, Põhja-Pärnumaa vald, Pärnu maakond, 87701, Eesti

Vändra Martini kirik, 32, Pikk, Vändra alev, Vändra, Põhja-Pärnumaa vald, Pärnu maakond, 87701, Eesti

Sikana-Pooli, Pärnu — Rakvere — Sõmeru, Mannare, Sikana küla, Põhja-Pärnumaa vald, Pärnu maakond, 87627, Eesti

Tootsi alev, Põhja-Pärnumaa vald, Pärnu maakond, 87501, Eesti

Loe edasi

Liivarand

Väike liivaribaga ujumiskoht

Restu küla, Otepää vald, Valga maakond, 67006, Eesti

Liivarannaga ja heas korras.

Sanatooriumi tee, Väike-Rõsna küla, Värska alevik, Setomaa vald, Võru maakond, 64034, Eesti

Õrsava järve rand, siin on ka Õrsava ja Laskevälja matkaradade alguspunkt.

Tirbi küla

Kõiguste 

Tõrise, Tõrise küla

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Põlula küla, Vinni vald, Lääne-Viru maakond, 46711, Eesti

Seidla mõis

Loe edasi

Loe edasi

Viru-Nigula Koduloomuuseum, 

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Asukoht täpsustamisel, Tallinn-Narva mnt 112 km veidi teest eemal heki juures

Vintri küla

Kaavi küla, Saaremaa vald, Saare maakond, 93239, Eesti

Loe edasi

Loe edasi

Vana-Vigala küla, Märjamaa vald, Rapla maakond, 78003, Eesti

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Sindi linn, Tori vald, Pärnu maakond, Eesti

Tornimäe Põhikooli juures

Loe edasi

Loe edasi

Pääsküla raba parkla

Pääsküla raba, Männiku küla

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Rapla vald, Rapla maakond

Kodila küla, Rapla vald, Rapla maakond

Rapla vald, Rapla maakond

Loe edasi

Velna küla

Loe edasi

Loe edasi

Norra küla, Järva vald, Järva maakond

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Tarvastu küla, Viljandi vald, Viljandi maakond

Loe edasi

Loe edasi

Meleski küla, Viljandi vald, Viljandi maakond, 70304, Eesti

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Vallamaja, Tartu mnt, Pajusti alevik, 

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi 

Loe edasi

Loe edasi 

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi 

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edasi

Loe edasi 

Loe edasi

Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edai 

Loe edasi

Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi 

Loe edasi

Loe edasi 

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edasi

Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edasi

Loe edasi 

Loe edasi

Loe edasi

Loe edai 

Loe edasi

Loe edasi 

Loe edasi

Loe edasi 

Loe edasi

Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edasi

Loe edasi  

Loe edasi  

Loe edasi

Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edasi

Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edasi  

Loe edasi 

Loe edasi

Loe edasi 

Loe edasi

Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edai  

Loe edasi

Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edasi  

Loe edasi 

Loe edasi

Loe edasi  

Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edasi

Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edasi   

Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edasi  

Loe edasi   

Loe edasi  

Loe edasi 

Loe edasi 

 Loe edasi

Loe edasi 

Loe edasi

Loe edasi 

Loe edasi  

Loe edasi  

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi   

Loe edasi

Loe edasi   

Loe edasi   

Loe edasi 

Loe edasi

Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edasi

Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edasi

Loe edasi

 Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi 

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi 

Loe edasi

Loe edasi 

Loe edasi

Loe edasi 

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edasi

Loe edasi 

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edasi

Loe edasi 

Loe edasi 

 Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edasi

Loe edasi 

Loe edasi 

 

 

 

 

Loe edasi

Loe edasi 

Loe edasi

 Loe edasi 

 Loe edasi

Loe edasi

 Loe edasi 

  Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi 

Loe edasi  

 Loe edasi

 Loe edasi 

 Loe edasi

 Loe edasi

 Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

  Loe edasi 

 Loe edasi 

 Loe edasi 

Loe edasi 

  Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edasi 

  Loe edasi  

Loe edasi 

Loe edasi

 Loe edasi  

 Loe edasi 

 Loe edasi 

 Loe edasi 

 Loe edasi  

 Loe edasi 

 Loe edasi 

 Loe edasi 

 Loe edasi 

  Loe edasi 

Loe edasi

 Loe edasi 

 Loe edasi

 Loe edasi 

 Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edasi

 Loe edasi  

 Loe edasi 

 Loe edasi 

 Loe edasi 

 Loe edasi 

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi 

  Loe edasi

 Loe edasi 

 Loe edasi 

Loe edasi 

  Loe edasi

 Loe edasi 

 Loe edasi 

 Loe edasi 

 Loe edasi 

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

  Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi 

Loe edasi

Loe edasi 

Loe edasi

 Loe edasi 

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi 

Loe edasi 

  Loe edasi 

 Loe edasi

 Loe edasi

 Loe edasi 

 Loe edasi

 Loe edasi 

 Loe edasi 

 Loe edasi 

 Loe edasi

 Loe edasi

 Loe edasi

  Loe edasi

 Loe edasi

 Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edasi

Loe edasi 

Loe edasi

Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

 Loe edasi 

 Loe edasi   

Loe edasi 

 Loe edasi 

 Loe edasi 

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

 Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edasi 

 Loe edasi 

 Loe edasi 

 Loe edasi 

 Loe edasi 

 Loe edasi 

 Loe edasi

 Loe edasi

Loe edasi

 Loe edasi 

 Loe edasi 

 Loe edasi 

 Loe edasi 

 Loe edasi

 Loe edasi 

 Loe edasi 

Loe edasi

 Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edasi

  Loe edasi

 

Penuja küla, Mulgi vald

Loe edasi

Loe edasi 

 Loe edasi 

 Loe edasi

 Loe edasi

Loe edasi 

 Loe edasi 

Sindi linn, Tori vald

Loe edasi 

Loe edasi 

 Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi 

Loe edasi

Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edasi

  

Loe edasi

Loe edasi 

Loe edasi

Loe edasi

 Loe edasi 

 Loe edasi 

Loe edasi

Loe edasi 

 Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edasi

Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edasi

Loe edasi

Loe edai

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi  

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

 Loe edasi

 Loe edasi 

 Loe edasi

 Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi  

 Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi 

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi 

  Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edasi 

 Loe edasi

  Loe edassi 

Loe edasi

 Loe edasi  

Loe edasi 

 Loe edasi

 Loe edasi  

 Loe edasi  

 Loe edasi  

 Loe edasi  

 Loe edasi  

Loe edasi

Loe edasi

 Loe edasi 

Loe edasi

 Loe edasi  

 Loe edasi 

 Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edasi 

 Loe edasi  

Loe edasi 

 Loe edasi  

Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi 

 Loe edasi

 Loe edasi

  Loe edasi 

Loe edasi

Loe edasi 

Loe edasi

Loe edasi 

Loe edasi  

 Loe edasi

Loe edasi 

Loe edasi 

 Loe edasi

  Loe edasi 

Loe edasi 

 Loe edasi 

 Loe edasi 

 Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

 Loe edasi

 Loe edasi

 Loe edasi 

  

Loe edasi 

 Loe edasi 

 Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edasi

Loe edasi

  Loe edasi 

 Loe edasi 

 Loe edasi

 Loe edasi

Loe edasi

 Loe edasi 

Loe edasi 

 Loe edasi 

 Loe edasi 

 Loe edasi

 Loe edasi

 Loe edasi 

Loe edasi

Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edasi

 Loe lisaks 

Loe edasi 

Loe edasi 

 Loe edasi  

 Loe lisaks 

 Loe edasi  

 Loe lisaks

Loe edasi 

 Loe lisaks 

 Loe lisaks 

Loe edasi

 Loe edasu 

  Loe edasi  

  Loe edasi

 Loe edasi 

 Loe edasi 

Loe edasi 

 Loe edasi 

 Loe edasi  

 Loe edasi  

 Loe edasi  

  Loe edasi

 Loe lisaks  

 Loe lisaks  

  Loe edasi

Loe edasi

 Loe edasi 

 Loe lisaks 

Loe edasi  

Loe edasi

 Loe edasi 

Loe lisaks 

Loe lisaks  

 Loe edasi 

 Loe edasi

 Loe edasi

Loe edasi

 Loe edasi

 Loe edasi 

 Loe edasi  

Loe lisaks  

  

Loe edasi 

 Loe lisaks 

Käru alevik,Türi vald, 

Loe edasi

Loe edasi  

 Loe edasi 

 Loe edasi

Loe edasi 

 Loe edasi 

 Loe edasi

 Loe edasi

Loe edasi 

 Loe edasi

 Loe edasi 

Loe edasi  

 Loe lisaks  

Loe edasi

 Loe edasi 

 Loe edasi 

 Loe lisaks 

Loe edasi 

 Loe edasi  

 Loe lisaks  

 Loe lisaks

 Loe edasi 

 Loe lisaks  

Loe edasi

 Loe lisaks

Loe edasi

Loe edasi

 Loe edasi 

 Loe edasi 

 Loe edasi 

 Loe edasi

 Loe lisaks  

Loe edasi

 Loe edasi 

 Loe edasi 

 Loe edasi 

 Loe edasi

 Loe edasi 

Loe edasi 

 Loe edasi  

 Loe lisaks 

Loe edasi

Loe edasi

 Loe edasi 

Loe edasi  

 Loe edasi 

Loe edasi

Loe edasi 

 Loe edasi

Loe edasi

 Loe edasi 

 Loe edasi  

 Loe edasi  

 Loe edasi 

 Loe edasi 

 Loe edasi 

 Loe edasi 

 Loe edasi 

Loe edasi 

 Loe edasi 

 Loe edasi 

 Loe edasi 

 Loe edasi 

 Loe edasi 

 Loe edasi 

 Loe edasi

Loe edasi 

Loe lisaks 

 Loe edasi

Loe edasi 

 Loe lisaks 

 Loe edasi

 Loe edasi 

Loe edasi 

 Loe edasi  

Loe edasi

 Loe lisaks 

 Loe edasi

 Loe lisaks 

Loe edasi  

Loe edasi   

 Loe lisaks 

 Loe lisaks

Loe lisaks 

Loe lisaks 

 Loe lisaks

Loe edasi

Loe edasi  

 Loe lisaks 

 Loe edasi 

 Loe edasi 

 Loe lisaks 

 Loe edasi

 Loe edasi , 

Loe edasi

 Loe edasi 

 Loe edasi  

Loe edasi  

Loe edasi 

 Loe edasi

 Loe lisaks

 Loe lisaks

 Loe edasi 

 Loe edasi

  Loe edasi

 Loe edasi  

  Loe edasi

 Loe edasi

Loe edasi  

 Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi

 Loe edasi 

 Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi  

Loe lisaks 

Loe edasi  

Loe edasi  

 Loe lisaks  

  Loe edasi

 Loe edasi

Loe edasi 

 Loe edasi 

Loe edasi  

Loe edasi

Loe edasi

Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edasi 

Loe edasi

Loe lisaks 

Loe edasi  

 Loe lisaks 

 Loe edasi  

Loe lisaks 

 Loe edasi 

  

 Loe edasi 

 Loe edasi

 Loe edasi 

  Loe edasi 

  Loe edasi

  Loe edasi

 Loe edasi

 

 

 

Kategooriad: ,
Scroll to Top